Njegoš i Kosovski zavet u Novom veku I

Knjiga Njegoš i Kosovski zavet u Novom veku I autora Žarka Vidovića predstavlja opsežno i duboko istraživanje jednog od ključnih aspekata srpske kulture i književnosti, koji se odnosi na uticaj Kosovskog zaveta i njegovu interpretaciju u delu crnogorskog vladike i pesnika Petra II Petrovića Njegoša. Ovo delo je rezultat dugogodišnjeg istraživačkog rada, koji je započet još 1976. godine, a obuhvata studiju o značaju Kosovskog zaveta i njegove refleksije u kontekstu Novog veka.

Vidović je ovaj rad razvijao kao deo šireg istraživačkog projekta pod nazivom Vizantijski koreni srpske kulture, koji je bio usmeren na proučavanje uticaja vizantijske kulturne baštine na srpsku književnost i kulturu. Njegova studija se ističe po svojoj obimnosti i detaljnosti; prema njegovim beleškama, obuhvatala je preko pet hiljada stranica i više desetina rukopisnih celine. S obzirom na veličinu i kompleksnost rada, naučno veće Instituta za književnost i umetnost u Beogradu je predložilo da se napravi skraćena verzija studije pogodna za štampanje. Iako je Vidović odgovorio na ovaj zahtev i sastavio skraćenu verziju, nijedna od verzija studije nije objavljena do kraja njegovog života.

Knjiga Njegoš i Kosovski zavet u Novom veku I je u stvari deo planiranog opsežnog istraživačkog projekta, koji je trebao da bude podeljen u više tomova. Nakon što su njegove studije ostale neobjavljene, Vidović je krajem 1984. godine napravio detaljan popis i sadržaj svih poglavlja šire verzije, podelivši ih u pet tomova, sa sažetim opisima za svaki od 68 tekstova. Ovaj rad uključuje i predgovor koji objašnjava osnovnu svrhu i značaj studije, pružajući uvid u njenu duboku analizu i interpretaciju Kosovskog zaveta u okviru Njegoševog dela i njegovog uticaja na srpsku kulturu u Novom veku.

U ovoj knjizi, Vidović istražuje kako je Kosovski zavet oblikovao književni i kulturni identitet Srba u periodu posle kosovskih bitaka, kako je ovaj motiv integrisan u književni opus Njegoša i kako je uticao na kulturnu svest i nacionalni mit. Analizirajući književni rad Njegoša u svetlu kosovskog mitološkog i istorijskog nasleđa, Vidović pruža složenu sliku o tome kako je Kosovski zavet postao ključan element srpskog kulturnog identiteta i kako su njegovi principi reflektovani u Njegoševim pesmama i drugim delima.

Delo Žarka Vidovića je značajno ne samo zbog svoje obimnosti i dubine analize, već i zbog njegove sposobnosti da poveže književne, kulturne i istorijske aspekte u koherentnu i sveobuhvatnu studiju.

Njegoš i Kosovski zavet u Novom veku I nudi dragocen uvid u kompleksan odnos između književnosti, kulture i istorije, otkrivajući kako se kulturni mitovi transformišu i održavaju kroz literaturu i narodne predaje.