Revolucija i legitimnost

Otvarajući knjigu pitanjem „Zašto revolucija?“ autor nam dobacuje u lice citat Renea od Šatobrijana, savremenika i svedoka dve revolucije, Francuske buržoaske revolucije i Julske revolucije iz 1830, kojim pisac „Memoara s onu stranu groba“ izražava sumnju u mogućnostopstanka društva izrazitih nejednakosti nakon što su revolucionarne promene odbacile idejni prtljag „starog režima“ i ukinule vrednost verske utehe za patnje na ovom svetu. Taj navod najavljuje suštinski uzrok političkih pobuna i revolucija, kako ga shvata i izlaže autor. Starčević se rado vraća starim, a večno svežim i životnim političkim filozofima, pronalazeći u njihovim delima jedan isti i njihovim udruženim autoritetima podržani uzrok pobuna i revolucija – društvenu nejednakost pod kojom pate stvarni čovek, vrlina i pravda.

– Ilija Kajtez

Nesporno je da su legitimne revolucije koje su uvele vladavinu prava uspostavile jednakost i ravnopravnost građana pred zakonom, uvele podelu vlasti, omogućile funkcionisanje političkog pluralizma i, što je najvažnije, uspostavile institucionalni okvir koji građanima garantuje slobode i ljudska prava, i pojedinačna i kolektivna. Sloboda pokazuje kako završava revolucionarna promena, sloboda je test na osnovu kojeg se vidi da li je revolucija napravila veliki pomak u državama koje su je doživele. Ako se slobode garantuju, i kada nisu ugrožene, onda je ta revolucija uspela na najbolji način da pribavi legitimitet pomoću dobrih zakona, odnosno legaliteta koji garantuje građanima njihova prirodna, politička i socijalno-ekonomska prava. Ovakvim legalitetom revolucija pribavlja i legitimitet…

– Čedomir Čupić

Autor temi prilazi na sistematičan način, s izraženom svešću da se složene društvene pojave mogu najbolje sagledati ako se primeni interdisciplinarni pristup, zbog čega on poseže za znanjima sociologije, istorije, političke antropologije, socijalne psihologije i istorije političke filozofije, s ciljem da sintetizuje dosadašnja naučna saznanja i stvori dobru polaznu osnovu za pokušaje pružanja naučnog razumevanja različitih aspekata revolucije i njene potencijalne legitimnosti.

– Vukašin Pavlović